***

Kaç defa geldim ben buralara her defasında kaybolmak istedim. Bir anda kendimi Keçi Burcu’ndan Ongözlü Köprü’ye bakarken buldum. Bir anda Kırklar Dağı’nda Sızan Suzi’nin annesiyle ağlarken…“Var mı toprağın kuzeyi, güneyi, batısı, doğusu?” “Yok” desem de o kadar güzellikleri bağrındaki elçilerle süslemişse “var biraz be var!” Ne tarafa eğilsem acaba? Eğil ağır basıyor. Asur Kalesi’ni “eğil”emiryle eğen Baba’nın ışığını adığı Zülküf peygamber Elyasa Peygamber varsa…

Peki bu kapılara sözde Urfa’ya, Mardin’e açılıyor. Özde nereye, Maliki Ejder’den daha eskiye gözümüzün nurunun dostlarına mı? Sur Kapı burası. “İrademe dokunma” deyip insanların iradesi gasp edilen bir muhit görünürde. Kapıyı aralıyorum, perşembenin yüzü suyu hürmetine binler sıralanmış bir yandan alış veriş yapıyorlar diğer yandan açmışlar ellerini semaya, kapısına geldikleri vesilesiyle huzur istiyorlar. Globelleşen dünya yok burada, o an var, ora var, göç var. Göçle gelen acılar var. Bol bol rol yapan sözde birileri var.  Yalan dünya diyorum derin bir nefes alarak, o an Ulu Camii denen bir şaheserle karşılaşıyorum. Siirt derler buralara atmışlar bir kenara, mimarı Şiraz’dan gelmiş neredeyse 800-900 yıl önce Selçuklu Sultanı Mugizettin Mahmut emretmiş o sanatını döktürmüş. Küfi hatla Ali, Ebubekir, Ömer, Hamza yazmış. Rüzgarı düşünmüş, depremi düşünmüş… Hala ayakta! İtiraz etmek geliyor içimden, biz tanıştıktan 24 saat sonra 7.2 Ulu Camii’yi de sallıyor. Eee ne oldu? Camii de türbesi olan hala oralarda gezdiği görülen mimarı mı tuttu minareyi de yıkılmadı?

Yıkılanlar da var, Hasankeyf’te… Depremden yıkılmak yakıştırılmamış, ustası yarım bırakmış denmiş… Susmuş halk bilinci. Düz mantık yok, ağıt yok, sabır var. İmam Abdullah sular altında kalacak Hasankeyf’in en boynu büküğü, zahirde türbesi yıkık, türbedârı yıkık. Kim bilir dedeleri ehli beytin mahzunluk mirasını mı taşıyor? Babası Cafer-i Tayyar’ın en sevdiğinin rızası için kalkmış arap diyarından buralara kadar gelmiş. Şehitlik makamına ermiş, türbesine Hasankeyf’in Büyük sarayından bakılınca sanki boynu kırılmış gibi, sanki şükür duası ediyor gibi…

Güneş batıyor Hasankeyf’in üzerinden bir koşu Zeynel bey’in anıt mezarına gidiyoruz. E ölüm, o da sararmış solmuş. Yeşil tonları heybetli yapısını sarmış ama dalmış başka alemlere… Yutkunuyorum bu heybet karşısında. Güneş batarken Hasankeyf sesleniyor: “Sükûn”

Geziyorum pişmek için, hamlığım hiç geçmiyor. Pişen üzülmez, pişen incinmez, pişen sabreder, pişen ağlamaz… Ham olmak zor be Midyat diyorum.

Sıradanlık yok sende Midyat, ne var işsizlik var; kıymeti bilmeyenlerden kıymet beklemek var. Evlerin arasında fırında gözleri gülen kadınların kelle-paça pişirmeleri var. Susan bir kent var. Telkarinin en güzelleri var, ağıt yakan tellerden, şahmarana, Fadıma Ana elinden felsefik resimlere kadar.

Ama Şahmaran demişti Tahmasb’a insan oğlu, haindir, sabredemez, susamaz, değer bilmez. Midyat değer bilinmezlikten en çok payını alanlardan…

Peki ya öteki… Öteki her yerde, Öteki Diyarbakır havaalanında başlıyor Habur yolu üzerindeki Midyat’a kadar her yerde Bismil’de Gercüş’te hatta Tillo’da…

Öteki’yle hemhal olmak “Bir Olmak” için İbrahim Hakkı’nın şeyhi İsmail Fakirullah’ın kuyusuna aydınlanma ocağına mı düşmek lazım? Yoksa yüz yüze gelmek mi? İkilik kinini nasıl atarız içimizden?

Ben İsmail Hakkı’nın şeyhi, “ruhum” diye hitap ettiği piri için yaptığı tepeden Botan çayına bakarken attım ikiliği, selam sana ey ruhum diyen Hakkı hz.nin nidasıyla Selam sana ey Botan diye haykırmak istedim. Bütün mürşitlerin tarif ettiği, sadıkların menzil gösterdiği “Bir”lik için kuyu gerekiyordu belki. 24 saat geçmedi kuyu Van’da açıldı. Düştük hep beraber Van kuyusuna. Özde bir insan olmak için… Ölüm Allah’ın emri peki gerisi…

Dört sene aradan sonra Diyarbakır’a gittim. Güzergahımız, Diyarbakır-Batman-hasankeyf-Midyat-Baykan-Tillo ve Siirt idi.

Günümüz teknolojisi ve ciddi bir ekip çalışmasıyla yeniden çok hassas ayarlamalarla düzeltilen ışık düzeneğini ölçmek için İbrahim Hakkı Hazretleri’nin asasını gökyüzüne hizalamasıyla ayarladığı söyleniyor.  Bu harika insanın Seydo Melle Halil için “bana yeryüzünde yer bırakmayınca, ben de fezayla ilgilenmek zorunda kaldım” deyişinin hakkını verircesine asırlar önce çağlara meydan okuyan bu insanları yetiştiren coğrafyamızın ne denli zengin bir kültürel mirasa sahip olduğunu hatırlıyor, gururlanıyoruz.

Bu vesileyle, ekip üyeleriyle beraber Prof.Dr Cengiz Işık, ÇEKÜL Vakfı Başkanı Prof.Dr Metin Sözen, Vali Musa Çolak ve İlçe Kaymakamı’na teşekkürlerimizi sunar; gayretlerinden dolayı şükranlarımızı sunarız.

İbrahim Hakkı Hz nin kurduğu ışık düzeneğindeki yalnız Siirt’in, yalnız Ülkemizin değil, bana göre tüm insanlığın ayıbı sona eriyor.1960 lı yıllarda yapılan restorasyon sonucu bozulan düzenek tekrar işler hale getirildi. Ocak ayında gündeme gelen mart ayında başlayan çalışmalar sona erdi. Lazer ışınlarıyla, yapılan denemeler çok başarılı oldu.50 yıllık ayıptan kurtuluyoruz.

Bundan sonra her yıl 21 mart ve 23 eylülde yeni doğan güneyin ilk ışınlarının İbrahim Hakkı Hz’nin hocası İsmail Fakirullah Hz nin başucuna yansımasını izleyeceğiz.Aslında yalnızca güneşin yansımasını değil, insanlar arasında hele hele öğrenci ile öğretmen arasındaki saygının büyüklüğünün ruhlarımızdaki yansımasını izleyeceğiz.

ÇEKÜL İl temsilcisi olarak bu çalışmaları yakından takip ettim ve bu çalışmalarda emeği geçen ve mütevaziliklerinden dolayı isimsiz kahramanlar olarak nitelendirdiğim bu bilim heyetini tanıdım. Mart ayında penceredeki sapmayı tespit ettikleri anda duydukları heyecanın canlı tanığı oldum.

Bir bilim adamının halktan biri gibi, kibirden, gösterişten uzak olabileceğini bu insanların şahsında gördüm. Bir bilim adamının inancının halkının inancıyla örtüşebileceğini ya örtüşmesinin normal olduğunu aksinin anormal olduğunu da bu değerli insanların şahsiyetlerinde tanık oldum.Bir bilim adamının ülkesi adına, insanlık adına iş yaparken duyduğu heyecanı ve çırpınışları gördüm.

O nedenle başta bu olayın kahramanı Prof.Dr Cengiz Işık ile onunla birlikte çalışan o mütevazi o eli öpülesi bilim adamlarını, onun buraya gelme ve çalışma düşüncesini destekleyen ÇEKÜL Vakfı Başkanı Sayın Prof.Dr Metin Sözen, her türlü imkanı seferber eden Vali Musa Çolak’a ilçe kaymakamına sonsuz teşekkürler.

İnsanlığı bir ayıptan kurtardınız……..

Yörenin inanç turizmi yanında kültür ve tarihi öneme sahip olduğunu kaydeden Memduhoğlu, “Ancak bugüne kadar altyapı konusunda yeteri kadar çalışma yapılmadığı için bu konuda geri kalmıştık. Göreve geldiğimiz günden bu yana bu konuda çalışma yaptık. İlçe meydanını genişleterek yeniden düzenledik. İbrahim Hakkı Hazretleri’nin gökyüzünü incelediği ve ışık hadisesinin başlangıç noktası olan Kaletül adlı duvarın bulunduğu tepeyi düzenleyerek, vatandaşlarımızın rahatlıkla piknik yapabilecekleri bir hale getirdik. Gece gündüz demeden vatandaşlar ziyarete gelebiliyor. Işıklandırma ve yol çalışmaları yanında kaldırım çalışmaları ve temizlik konusunda ilçemize yakışır hizmetimiz var” dedi.

Sen Hakk’a tevekkül kıl,
Tefvhiz et ve rahat bul,
Sabreyle ve razı ol;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Kalbin O’na berk eyle,
Tedbirini terk eyle,
Takdirini derk eyle;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hallâk-ı Rahim O’dur,
Rezzâk-ı Kerim O’dur,
Fe’âl-i Hakim O’dur;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Bil kat-ı hacâtı,
Kıl O’na münacâtı,
Terk eyle murâdâtı;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Bir işi murâd etme,
Olduysa inâd etme,
Hak’dandır o reddetme;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hakk’ın olacak işler,
Boştur gâm-u teşvişler,
Ol hikmetini işler;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hep işleri fâiktir,
Birbirine lâyıktır,
Neylerse muvâfıktır;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Dilde gamı dûr eyle,
Rabbinle huzur eyle,
Tefviz-i umûr eyle;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Sen adli zulüm sanma
Teslim ol oda yanma,
Sabret, sakın usanma;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Deme şu niçin şöyle,
Bak sonuna sabr eyle,
Yerincedir ol öyle;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hiç kimseye hor bakma,
İncitme gönül yıkma,
Sen nefsine yan çıkma;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler

Mü’min işi renk olmaz,
Akıl huyu cenk olmaz,
Arif dili tenk olmaz;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hoş sabr-ı Cemilindir,
Takdir-i Kefilindir,
Allah ki Vekilimdir;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Her dilde O’nun adı,
Her canda O’nun yâdı,
Her kuladır imdâdı;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Nâçâr kalacak yerde,
Nâgâh eder ol perde,
Dermân eder ol derde;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Her kuluna her anda,
Gâh kahr-û gâh ihsânda,
Her anda O bir şanda;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Gâh Mu’ti û gâh Mâni
Gâh Darr ü gâh Nâfi
Gâh Hâfizu gâh Râfi.
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Gâh âbdin eder ârif,
Gâh eymenü gâh hâif,
Her kalbin O’dur Sârif;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Gâh kalbini boş eyler,
Gâh hulkunu hoş eyler,
Gâh aşka duş eyler;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Gâh sâde ve gâh rengin,
Gâh tabun eder rengin,
Gâh hürrem gâh gamgin;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Az ye, az uyu, az iç,
Ten mezbelesinden geç,
Dil gülşenine gel göç;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Bu nass ile yorulma,
Nefsinle dahi kalma,
Kalbinde irab olma;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Geçmişle geri kalma,
Müstakbele hem dalma,
Hal ile dahi olma;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Her dem anı zikreyle,
Zirekliği koy şöyle,
Hayrân-ı Hakk ol şöyle;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Gel hayrete dal bir yol,
Kendin unut O’nu bul,
Koy gafleti hazır ol;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Her sözde nasihat var,
Her nesnede ziynet var,
Her işte ganimet var;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Hep rumzu işarettir,
Hep gamz ve beşâdettir,
Hep ayn-ı inayettir;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Her söyleyeni dinle,
Ol söyleteni anla,
Hoş eyle kabul canla;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Bil elsine-i halkı,
Eklâm-ı Hakk ey Hakkı,
Öğren edeb-u hulkû;
Mevlâ görelim neyler
Neylerse güzel eyler.

Vallahi güzel etmiş,
Billahi güzel etmiş,
Tallahi güzel etmiş;
Allah görelim netmiş
Netmişse güzel etmiş.

İbrahim Hakkı Erzurumî

Siirt Valisi Musa Çolak, ilk ilçe ziyaretini Aydınlar ilçesine gerçekleştirerek, ilçede devam eden çalışmaları yerinde denetledi. İbrahim Hakkı İlköğretim okulunda düzenlenen törende öğrencilere karne dağıtan Vali Çolak, daha sonra yatırımcı kuruluş müdürleri ile birlikte Kaymakam Mehmet Şirin Yaşar’dan ilçede yürütülen projeler hakkında brifing aldı.

İnanç kültür ve tarihi değerler açısından çok zengin olan Aydınlar ilçesine özel önem verdiğini belirten Vali Musa Çolak, “Aydınlar ilçemiz sadece ilimiz için değil aynı zamanda ülkemiz için de önemli bir kültür, tarih ve inanç merkezlerinden birisidir. Tillo için çok önemli projelerimiz olacak. Bugün burada yapacağımız incelemeler neticesinde bu projelerimize hız kazandıracağız. Çok kapsamlı tanıtım ve hızlı bir alt yapı çalışması gerçekleştireceğiz. Bu arada inşaat çalışmaları devam eden Kubbet-Ul Hassa (Hassa Hatun Tepesi) da yapımı devam eden park, yeşil alan ve peyzaj çalışmalarını da en kısa zamanda tamamlayacağız.” diye konuştu.

Aydınlar ilçesinde turizm alt yapısının iyileştirilmesi amacıyla hazırlanan IPA projesinin ön elemeyi geçtiğini hatırlatan Vali Musa Çolak, şöyle konuştu: “Aydınlar ilçemizin alt ve üst yapısını yapmak amacıyla Valiliğimizce hazırladığımız IPA projesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından ön elemesi kabul edildi. Bu devasa projemizin toplam bütçesi 9 milyon euro’dur. Projenin uygulanması için Bakanlık ile görüşmelerimizi sürdürüyoruz.”

Daha sonra ilçede yürütülen projeleri yerinde inceleyen Vali Musa Çolak, ilgili daire müdürlerine çalışmaların neden yavaş yürüdüğünü sorarak, “Bugün burada sizlerle birlikte yaptığım incelemelerde çalışmaların yavaş devam ettiğini gözlemledim. Bu çalışmaları yetersiz buldum. Gördüğüm kadarıyla burada yapacak çok iş var. Ancak Ankara’dan sağlanan kaynakların hizmete dönüşmediğini de üzülerek görüyorum. Ben ilin Valisi olarak ilimizde yürütülen tüm projeleri çok yakından takip edeceğim. Projeler için kaynak sıkıntısı yok. Dolayısıyla zamanında bitirilmeyen işlerin hesabını sorarım.” şeklinde konuşarak, daire müdürlerini uyardı.

İbrahim Hakkı Hazretleri’nin talebelerinden, Tillolu büyük alim Sultan Memduh adına düzenlenen panel, büyük ilgi gördü.

Siirt Valisi Necati Şentürk’ün oturum başkanlığını yaptığı panele, çeşitli üniversitelerden bilim adamı katıldı. Akademisyenler, Sultan Memduh’a ait 47 bin beyitten oluşan Arapça, Farsça ve Osmanlıca divanının, Mevlana’nın Mesnevisi ile eş değerde olduğunu vurguladı.

Siirt Kültür Merkezi’nde düzenlenen panelde konuşan Vali Necati Şentürk, Siirt’in eşine az rastlanır tarihi, kültürel ve manevi zenginliğe sahip olduğunu, ancak bunların yeterince tanıtılamadığını belirtti.

Vali Şentürk, “Ülkemizde İbrahim Hakkı Hazretleri ve Marifetname biliniyor. Halbuki nice zenginliklerimiz vardır. Sultan Memduh Hazretleri de bunlardan birisidir. Yazdığı 1117 sayfalık divanını, 5 kişilik bir bilim heyetinin gayretleriyle Türkçeye kazandırdık. ‘Mahzenül Esrar’ adını taşıyan ilk bölümü basıldı. Divanın 9 veya 10 ciltte tamamlanmasını bekliyoruz.” dedi.

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagatı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Turan Arslan, Sultan Memduh Hazretleri’nin hayatını anlatırken, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk İslam Edebiyatı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Akkuş divan hakkında bilgi verdi.

Prof. Dr. Akkuş, “Sultan Memduh Divanı beş ayrı bölümden oluşmaktadır. Elimizdeki bölümün toplam beyit sayısı 24 bine ulaşmaktadır. Mesnevinin 25 bin beyit olduğunu düşünürsek divanın önemi ortaya çıkıyor. Sultan Memduh şiirlerinde rubai gazel gibi türleri denemiştir. Günlük konulara, Siirt ve Siirt’in tarihine yer vermiştir.” şeklinde konuştu.

Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Çelik ise Sultan Memduh Hazretleri’nin eserlerinde aşkı ve Allah sevgisini anlattığı, onun gönlünde Allah sevgisinden başka sevgiye yer olmadığını vurguladı.

Eski Siirt milletvekili, Sultan Memduh’un torunlarından Ahmet Nurettin Aydın da Türkiye’nin son yıllarda önemli bir süreçten geçtiğini, vatandaşların düşünce ve inançları ile etnik ayrılıklara artık saygı gösterildiğini kaydetti.

Siirt Milletvekili Afif Demirkıran da, panelin çok yararlı geçtiğini belirterek, düzenleyenlere ve konuşmacılara teşekkür etti.

Kaynak: Siirt Valiliği