Aşare-i Mubeşşere’den biri olan Abdurrahman Bin Avf’ın makamının Pervari’ye 50 km uzaklıktaki Yukarıbağlar köyünde bulunduğunu biliyor musunuz? 1 cami ve 1 türbenin bulunduğu bu makamın yakınındaki bir ağacın ilginç bir özelliği de üst dallarındaki yapraklarının yaz-kış sarı olmasıdır.
Önemli ve nadide bir tür olan ‘ters lale’ bitkisinin Siirt’in Şirvan ilçesinin yüksek kesimlerinde (Taşlı Köyü civarında) bolca yetiştiğini biliyor muydunuz?
‘Ağlayan Gelin’ olarak da bilinen ters lale dünyada çok az yetişen ender bir türdür. Asurlular, her sabah göbeğinden su damlattığı için ‘ağlayan lale’ adını vermiş ve bu çiçeği kutsal saymışlardır.
Sarı, turuncu ve kırmızı renkleri bulunan ters laleyi Evliye Çelebi Seyahatname’nin Siirt ile ilgili bölümünde “Siirt yöresinde özellikle kış aylarının sonlarına doğru yüksek yerlerden karın erimesiyle beraber açan nadide çiçek türleri baharı müjdeler niteliktedir” demiştir.
Siirt’in kuruluşunun M.Ö. 9000′li yıllarda Eruh’un Ormanardı köyünde başladığını biliyor muydunuz?
Üzüm pekmezinden yapılan harire sözcüğündeki ‘harir’in fasih arapçada ‘ipek’ anlamına geldiğini ve harirenin ‘ipek gibi’ yumuşak anlamına geldiğini biliyor musunuz?
iğbeys ke’ek tamlamasındaki ke’ek sözcüğünün fasih arapçada kek anlamına geldiğini biliyor muydunuz? Islatıldıktan sonra kek yumuşaklığına gelmesinden dolayı atalarımız bu ismi vermiş olmalı.
Veysel isminin “Karan’lı Uveys” anlamına gelen Uveys sözcüğünün zamanla arapçadaki benzersizlik takısı (el) ile bütünleşerek ‘veysel’ sözcüğü haline dönüştüğünü, Veysel Karani isminin gerçekte ‘Uveys El-Karani’ olduğunu ve yerelde “Sultan ‘Uveys” olarak anıldığını biliyor muydunuz?
Dünyanın en eski su değirmenlerinden birinin Siirt’in Eruh İlçesi’nin Demirkaya (Hedide) köyünde Van 100. Yıl Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Ali Boran tarafından 2000 yılından beri sürdürdüğü araştırmalar neticesinde bulunduğunu biliyor musunuz?
Kurtalan ilçesine bağlı Çattepe (Til) köyünde 1700 yıl öncesine ait ve 150 metre civarında uzunluğa sahip bir rıhtımı bulunan liman olduğunu biliyor musunuz?
Liman, 2009 yılında Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Yardımcı Doç. Dr. Haluk Sağlamtimur başkanlığında bir ekip tarafından günyüzüne çıkarıldı.
Hepimizin severek dinlediği ‘ay le le hinne’ şarkısındaki ‘hinne’ sözcüğünün gerçekte ‘henne’ (ingilizce yazılışı Hannah) olduğunu; Henne’nin Hazreti Meryemin Annesi yani Hazreti İsa’nın anneanesi olduğunu, dolayısıyla müslüman ve hıristiyanlarca isim olarak kullanıldığını ve şarkısının da müslüman bir delikanlı tarafından gayri-müslim bir genç kıza hitaben yazıldığını biliyor musunuz?
Nevzat Turhan (Çahhor) – Ay le le Hinne
